Nhiều cha mẹ khi tham vấn tại Viện BrainCare luôn trong trạng thái rất căng thẳng như là: “Tại sao con nhà người ta ngồi học cả tiếng đồng hồ, còn con mình cứ 5 phút lại quay ra quay vào?” hay “Vừa mới dạy xong câu trước, câu sau con đã quên sạch như chưa từng nghe”.
Phản ứng đầu tiên của cha mẹ thường cho rằng lên con là: lười, bướng, hoặc không có ý thức. Nhưng có một sự thật mà nhiều cha mẹ còn chưa biết: Không có bất cứ đứa trẻ nào muốn mình học kém hay bị mắng cả và sự tập trung cũng như khả năng ghi nhớ không phải là thứ có thể “ép” mà có ngay được. Nếu con đang “học trước quên sau”, hay mất tập trung, đó có thể là do hệ thần kinh của con đang quá tải. Dưới đây là 3 lý do thực tế dẫn tới tình trạng thiếu tập trung, hay quên ở con mà cha mẹ cần biết và có kế hoạch đồng hành phù hợp:
Khi não của con bị "quá tải" thông tin (Overload)
Cha mẹ thường nghĩ trẻ con bây giờ sướng, chỉ mỗi việc ăn và học nhưng trên thực tế , áp lực học tập hiện nay là cực kỳ lớn, thậm chí là còn hơn các thế hệ trước. Mỗi ngày, các con phải tiếp nhận một lượng kiến thức khổng lồ từ Toán, Văn, Anh đến các môn năng khiếu, học thêm ca sáng, ca chiều, ca tối.
Não bộ của trẻ cũng cần nghỉ ngơi và khi tới một ngưỡng tiếp nhận thông tin nhất định, não con sẽ rơi vào trạng thái “đứng máy”. Lúc này, thông tin đi vào tai này sẽ trôi tuột qua tai kia vì hệ thần kinh đã quá mệt mỏi và đó là lý do tại sao con “vừa học xong đã quên”. Bộ não đã bội thực thông tin của con không thể “ăn” thêm một chút nào nữa. Lúc này, dù con có ngồi ở bàn học thêm vài tiếng nữa thì con cũng chẳng còn hiệu quả.
Môi trường xung quanh quá nhiều xao nhãng
Với các em học sinh tiểu học đầu cấp, hệ thần kinh của con vẫn đang trong quá trình hoàn thiện khả năng tập trung và kiểm soát sự chú ý. Trong giai đoạn này, trẻ cực kỳ nhạy cảm với những kích thích từ môi trường xung quanh. Chỉ một tiếng thông báo tin nhắn điện thoại, tiếng tivi phát ra từ phòng khách hay đơn giản là cha mẹ nói chuyện gần đó cũng có thể khiến dòng suy nghĩ của trẻ bị cắt ngang.
Khi điều này xảy ra, con phải mất thêm thời gian để quay lại mạch suy nghĩ ban đầu. Với người lớn, việc quay lại tập trung cho một công việc đang dang dở có thể chỉ mất vài giây nhưng với trẻ nhỏ, đặc biệt là những trẻ đang trong giai đoạn xây dựng khả năng tập trung, quá trình này có thể mất nhiều thời gian hơn nhiều. Nếu sự gián đoạn xảy ra liên tục, trẻ dễ rơi vào trạng thái mất kiên nhẫn, bỏ dở nhiệm vụ, làm mãi chưa giải xong một bài tập.
Áp lực tâm lý và sự sợ hãi
Theo các chuyên gia tại Viện Tâm lý Giáo dục BrainCare, đây có lẽ là yếu tố ảnh hưởng mạnh nhất đến khả năng học của trẻ nhưng lại thường bị cha mẹ vô tình bỏ qua. Nhiều cha mẹ nghĩ rằng con học kém là do lười, không cố gắng hoặc thiếu tập trung nhưng thực tế, có rất nhiều trẻ ngồi vào bàn học trong một trạng thái lo sợ bị mắng, sợ làm sai.
Khi một đứa trẻ học trong tâm trạng như vậy, não của trẻ sẽ không hoạt động ở chế độ tiếp thu và ghi nhớ nữa, mà chuyển sang chế độ tự vệ. Lúc này, điều quan trọng nhất với não bộ không còn là hiểu bài hay làm đúng nữa, mà là tìm cách tránh rủi ro và bảo vệ bản thân. Và hệ quả là trong thực tế, rất nhiều trẻ chọn cách che giấu sự bất lực của mình. Có trẻ nói dối về điểm số, có trẻ cãi lại cha mẹ, có trẻ lại tỏ ra bất cần hoặc chống đối. Nhưng đằng sau những phản ứng đó thường là một tâm lý rất phố biến: “Xấu hổ, sợ cha mẹ biết mình kém.
Cha mẹ nên làm gì để giúp con học hiệu quả hơn?
Thay vì thúc ép con phải học nhiều hơn, cha mẹ có thể thử thay đổi cách đồng hành cùng con trong việc học. Đôi khi, chỉ cần điều chỉnh một vài thói quen nhỏ trong sinh hoạt và môi trường học tập, khả năng tập trung và tiếp thu của trẻ cũng có thể cải thiện rõ rệt. Dưới đây là một số gợi ý thực tế mà cha mẹ có thể áp dụng: 𝐶ℎ𝑖𝑎 𝑛ℎ𝑜̉ 𝑡ℎ𝑜̛̀𝑖 𝑔𝑖𝑎𝑛 ℎ𝑜̣𝑐:
Hãy để chia nhỏ thời gian và cho con học theo từng chặng ngắn, ví dụ 25 phút học tập trung và 5 phút nghỉ. Việc học trong thời gian quá dài dễ khiến trẻ chán nản, mệt mỏi và giảm khả năng tập trung. Quãng nghỉ ngắn này đóng vai trò giúp não bộ nghỉ ngơi cũng như hồi phục khả năng tiếp thu cho chặng tiếp theo. Khi được chia nhỏ chương trình học thành các quãng thời gian ngắn hơn, trẻ cũng sẽ cảm thấy nhiệm vụ “nhẹ” hơn và dễ bắt đầu hơn. Nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra rằng khoảng nghỉ ngắn giúp não bộ xử lý thông tin tốt hơn so với việc học liên tục nhiều giờ. 𝑇𝑜̂́𝑖 𝑔𝑖𝑎̉𝑛 𝑘ℎ𝑜̂𝑛𝑔 𝑔𝑖𝑎𝑛 ℎ𝑜̣𝑐 𝑡𝑎̣̂𝑝:
Trên bàn học chỉ nên để đúng sách vở của môn đang học. Cha mẹ nên cất điện thoại và tắt các thiết bị gây ồn xung quanh để con có môi trường yên tĩnh nhất.Một chiếc bàn học quá nhiều đồ vật dễ khiến trẻ bị phân tán sự chú ý. Những vật nhỏ như đồ chơi, điện thoại hay tivi đang bật cũng có thể làm con mất tập trung chỉ sau vài phút. Một không gian gọn gàng, ít kích thích sẽ giúp trẻ duy trì sự tập trung lâu hơn. 𝑇ℎ𝑎𝑦 đ𝑜̂̉𝑖 𝑡ℎ𝑎́𝑖 đ𝑜̣̂ đ𝑜̂̀𝑛𝑔 ℎ𝑎̀𝑛ℎ:
Thay vì ngồi canh chừng và bắt lỗi, cha mẹ hãy ngồi bên cạnh để hỗ trợ khi con cần nhé. Khi con làm tốt một phần nhỏ, cha mẹ hãy ngay lặp tức khen sự cố gắng của con. Sự khích lệ giúp não con tiết ra dopamine, tạo cảm giác hứng phấn và giúp tập trung tốt hơn.Đôi khi chỉ một câu nói như “Con mẹ siêu quá, con làm đúng rồi này” cũng đủ để trẻ cảm thấy tự tin hơn rất nhiều. Khi trẻ cảm thấy được ghi nhận, con sẽ có xu hướng tiếp tục cố gắng thay vì sợ sai. Điều này giúp việc học trở nên tích cực và nhẹ nhàng hơn. 𝑄𝑢𝑎𝑛 𝑠𝑎́𝑡 𝑐𝑎́𝑐 𝑑𝑎̂́𝑢 ℎ𝑖𝑒̣̂𝑢 𝑏𝑎̂́𝑡 𝑡ℎ𝑢̛𝑜̛̀𝑛𝑔:
Nếu con học kém đi đột ngột kèm theo biểu hiện lầm lì, mất ngủ hoặc hay nói dối, cha mẹ nên dành ra khoảng 2 tuần để âm thầm quan sát các biểu hiện của con mà không phán xét. Có thể con đang gặp vấn đề với bạn bè, mạng xã hội hoặc có dấu hiệu lo âu tuổi dậy thì. Khi trẻ cảm thấy được thấu hiểu, con sẽ dễ chia sẻ những khó khăn của mình hơn và từ đó, cha mẹ mới có thể tìm ra nguyên nhân thật sự phía sau việc con học sa sút mà hỗ trợ con đúng cách.
BrainCare hiểu rằng
Sự tập trung của trẻ cần được nuôi dưỡng bằng sự an toàn và thấu hiểu của cha mẹ. Một đứa trẻ sẽ học kém đi rất nhiều, khó có thể tập trung ghi nhớ nếu hệ thần kinh của trẻ luôn trong trạng thái căng thẳng. Ngay khi thấy con có các biểu hiện thiếu tập trung, hay quên hay các vấn đề tâm lý khác, cha mẹ cần đưa con đi thăm khám tâm lý càng sớm càng tốt. BrainCare luôn sẵn sàng đồng hành cùng cha mẹ trong hành trình giúp con tháo gỡ những khó khăn tâm lý, giúp con hạnh phúc và bình an.
Hãy để BrainCare đồng hành cùng cha mẹ ngay hôm nay, vì một tương lai tự tin và rạng rỡ của con, cha mẹ nhé!
Đánh giá sự phát triển cho trẻ tại BrainCare
Chúng tôi có đội ngũ chuyên gia tâm lý, bác sĩ nhiều năm kinh nghiệm đánh giá, tham vấn, trị liệu, chẩn đoán uy tín, mang đến lợi ích cho khách hàng.
BrainCare hướng tới trở thành một trong những đơn vị dẫn đầu về lĩnh vực đánh giá sự phát triển của trẻ em tại Việt Nam, làm thay đổi thói quen và nhận thức của người Việt Nam trong việc chú trọng sự phát triển của trẻ và tìm kiếm sự trợ giúp khi cần thiết. BrainCare “Vì cộng đồng hạnh phúc hơn từng phút giây”.
Tin tức
3 nhóm triệu chứng đặc trưng của trẻ tự kỷ – Những điều cha mẹ cần lưu ý
Đăng ký tư vấn
Chúng tôi luôn sẵn lòng lắng nghe bạn, hãy sẻ chia với chúng tôi nhé!
